بیشتر مقایسههای ایمیل سازمانی فقط گوگل ورکاسپیس را کنار مایکروسافت ۳۶۵ میگذارند. ولی سؤال خیلی از تیمهای IT چیز دیگری است: ایمیل را از یک سرویس بزرگ اجاره کنیم یا روی سرور خودمان بالا بیاوریم؟ اینجا فنمیل (FanMail)، پلتفرم ایمیل خودمیزبان فنپینو، را با Google Workspace و Zoho Mail روی همان چیزهایی مقایسه کردهایم که تصمیم را واقعاً عوض میکنند. قیمتها قیمت فهرست رسمیاند و ۷ مهر ۱۴۰۵ (۲۹ سپتامبر ۲۰۲۶) بررسی شدهاند.
خلاصهی ماجرا
اگر ایمیل را همراه با Docs و Drive و Meet در یک صورتحساب میخواهید و محدودیتی دربارهی محل نگهداری داده ندارید، گوگل ورکاسپیس محصول کاملتری است. زوهو میل ارزانترین گزینهی جدی میزبانیشده است، با فاصلهی زیاد. فنمیل وقتی منطقی است که ایمیل باید روی سرور خود سازمان بماند، روی شبکهی داخلی بدون اینترنت هم کار کند، یا وقتی تعداد صندوقها به چند هزار رسیده و هزینهی هر کاربر دیگر توجیه ندارد.
یک نکتهی مهم برای سازمانهای داخل ایران
برای سازمانی که در ایران است، مقایسهی قیمت گوگل و زوهو تا حد زیادی نظری است. خرید، پرداخت دلاری و حتی ادامهی دسترسی به این سرویسها با تحریم و محدودیتهای دو طرف گره خورده و هر لحظه ممکن است حساب بسته شود. در قطعیهای سراسری اینترنت هم هر دو از دسترس خارج میشوند، حتی برای ایمیلی که دو همکار در یک ساختمان به هم میزنند. چکلیست ما برای سرپا نگه داشتن سیستمها در قطعی اینترنت همین مسئله را برای بقیهی سیستمها هم بررسی کرده است.
هزینه در ۵۰، ۵۰۰ و ۵۰۰۰ صندوق
ارقام سالانه و به دلار است. گوگل: قیمت آمریکا با تعهد سالانه، ۷ دلار برای Business Starter و ۱۴ دلار برای Business Standard به ازای هر کاربر در ماه (پرداخت ماهانهی منعطف حدود ۲۰٪ گرانتر است). زوهو: Mail Lite یک دلار و Mail Premium چهار دلار به ازای هر کاربر در ماه، پرداخت سالانه. فنمیل: از صفحهی قیمتگذاری.
| تعداد صندوق | Google Workspace | Zoho Mail | فنمیل |
|---|---|---|---|
| ۵۰ | ۴٬۲۰۰ (Starter) / ۸٬۴۰۰ (Standard) | ۶۰۰ (Lite) / ۲٬۴۰۰ (Premium) | ۵۴۰ ابری (با پرداخت سالانه ۴۵۰)، یا ۲٬۹۰۰ یکباره برای نصب روی سرور خودتان |
| ۵۰۰ | فقط با استعلام Enterprise؛ پلنهای Business حداکثر ۳۰۰ کاربرند. ۵۰۰ کاربر با قیمت Standard میشد ۸۴٬۰۰۰ | ۶٬۰۰۰ / ۲۴٬۰۰۰ | ۱٬۶۶۸ ابری (سالانه ۱٬۳۹۰)، یا ۲٬۹۰۰ نصب داخلی |
| ۵۰۰۰ | فقط استعلام Enterprise (برای مقایسه، با قیمت Standard حدود ۸۴۰٬۰۰۰) | ۶۰٬۰۰۰ / ۲۴۰٬۰۰۰ | ابری با استعلام Enterprise، یا ۲٬۹۰۰ نصب داخلی و از سال دوم ۲۰٪ در سال برای بهروزرسانی |
عدد نصب داخلی فنمیل دو هزینهی واقعی را ندارد: سختافزار و کسی که سرور را نگه میدارد. برای اینکه حس مقیاس دستتان بیاید: یک دانشگاه با ۱۰ هزار صندوق که از IceWarp به همین پشتهی مبتنی بر Stalwart مهاجرت کرد، کل زیرساخت ایمیلش را زیر ۴ هزار دلار در سال نگه میدارد، در حالی که قبلاً حدود ۷۰ هزار دلار فقط لایسنس میداد. جزئیات این حسابوکتاب اینجاست. در ۵۰ صندوق اما ماجرا برعکس است و اگر تیم IT ندارید و محدودیت قانونی هم نیست، زوهو با ۶۰۰ دلار در سال و بدون هیچ نگهداری، انتخاب معقولتری است.
کنترل داده و محل واقعی نگهداری
گوگل به مشتریهای Business Standard و Business Plus و Enterprise اجازه میدهد داده را در آمریکا یا اروپا نگه دارند و گزینهی دیگری در سیاست Data Regions نیست. زوهو در آمریکا، کانادا، اروپا، هند، استرالیا، ژاپن، سنگاپور، چین، عربستان و امارات دیتاسنتر دارد. در هر دو حالت داده روی زیرساخت شرکت دیگری است و آن شرکت تابع قوانین کشور خودش است. در فنمیل، ایمیلها، پیوستها و حسابها روی سرور و دیتاسنتر خود سازمان میمانند و هیچ وابستگی به سرویس خارجی در زمان اجرا وجود ندارد.
کار روی شبکهی داخلی و بدون اینترنت
اینجا واضحترین فرق است. گوگل و زوهو بدون اینترنت اصلاً کار نمیکنند. فنمیل روی شبکهی بسته، هنگام قطعی ارتباط بینالملل، یا در محیطهایی که طبق سیاست امنیتی از اینترنت جدا هستند، ایمیل داخلی را بیمشکل جابهجا میکند. طبیعتاً ارسال به دامنههای بیرونی مسیر خروجی لازم دارد.
مهاجرت
ابزارهای مهاجرت گوگل و زوهو از IMAP و Exchange و Microsoft 365 پخته و آزمودهاند و این امتیاز آنهاست. فنمیل IMAP و JMAP را پشتیبانی میکند، پس ابزارهای استاندارد همگامسازی IMAP جواب میدهند و Outlook و اپهای ایمیل گوشی بعد از مهاجرت هم وصل میمانند. تجربهی ما از مهاجرت دانشگاه: واحد به واحد جلو بروید. گروه کوچک اول، خطاهای DNS و DKIM را وقتی پیدا کرد که فقط چند صندوق درگیر بودند.
انطباق و امنیت
اگر حسابرس گواهی ISO 27001 یا گزارش SOC 2 تأمینکننده را بخواهد، گوگل و زوهو آن را دارند و فنمیل به همان شکل ندارد، چون در خودمیزبانی محیطی که حسابرسی میشود مال خود شماست. در عوض میتوانید دقیق نشان دهید هر پیام کجا ذخیره میشود و چه کسی دسترسی مدیریتی دارد. فنمیل DKIM و SPF و DMARC، ضداسپم، و از پلن ۱۰۰۰ صندوق به بالا ورود با رمز یکبار مصرف پیامکی، احراز هویت دومرحلهای و ارسال اعلان ایمیل به پیامک را دارد. تقویم شمسی و وبمیل راستبهچپ هم از پایه ساخته شدهاند، نه با ترجمهی بعدی. چرا وبمیل فنمیل روی JMAP ساخته شده را جدا نوشتهایم.
کجا گوگل و زوهو واقعاً بهترند
همکاری آنلاین: ورکاسپیس Docs و Sheets و Drive و Meet دارد و Zoho Workplace هم معادل خودش را؛ فنمیل ایمیل و تقویم و مخاطبین و فضای فایل است، نه مجموعهی آفیس. فیلتر اسپم گوگل از دیدن حجم عظیمی از ایمیلهای دنیا سود میبرد. اپ موبایل هر دو صیقلخوردهتر است؛ فنمیل روی PWA نصبشدنی و کلاینتهای IMAP معمول تکیه میکند. و هیچکدام از شما نمیخواهند نیمهشب سرور را وصله کنید.
پس کدام؟
زیر دویست صندوق، بدون الزام محل داده و بدون تیم IT، و بیرون از ایران: زوهو برای هزینه یا گوگل برای مجموعهی کامل. اگر ایمیل باید روی سرور خود سازمان بماند، باید بدون اینترنت هم کار کند، یا هزینهی هر کاربر برای هزاران صندوق سنگین شده، فنمیل دقیقاً برای همین ساخته شده. مقایسهی مشابهی برای میز پشتیبانی هم در فندسک در برابر رقبا داریم، با همان قاعده: جایی که رقیب بهتر است را هم بگوییم.