CBAM برای صادرکنندگان آلومینیوم در عربستان سعودی و امارات: از ۲۰۲۶ چه چیزی اعمال می‌شود

بیشتر مطالبی که در منطقهٔ خلیج فارس دربارهٔ CBAM منتشر شده، دربارهٔ فولاد بوده است. ولی آلومینیوم هم در همان پیوست مقررات قرار دارد و ویژگی‌های خاص خودش را دارد که به هر دو سمت اثر می‌گذارند: بعضی به نفع صادرکننده‌اند و بعضی کاغذبازی را از فولاد سخت‌تر می‌کنند. این مطلب برای اکستروژن‌کارها، ذوب‌کننده‌ها و سازنده‌های عربستان سعودی و امارات است که به اتحادیهٔ اروپا صادرات دارند و مدام از خریدارانشان درخواست داده دریافت می‌کنند. همهٔ قواعد زیر در ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶ با متن مقررات یا صفحه‌های خود کمیسیون اروپا تطبیق داده شده‌اند.

سازنده‌های سازهٔ فولادی بهتر است به جای این مطلب، راهنمای CBAM برای سازنده‌های فولاد در خلیج فارس را بخوانند.

کدام کالاهای آلومینیومی مشمول‌اند

پیوست I مقررات (EU) 2023/956 کدهای CN آلومینیوم را فهرست کرده است: آلومینیوم خام (7601)، پودر (7603)، شمش، میله و پروفیل (7604)، سیم (7605)، ورق با ضخامت بیش از ۰.۲ میلی‌متر (7606)، فویل (7607)، لوله و اتصالات (7608 و 7609)، سازه‌ها و قطعات سازه مثل در و قاب پنجره (7610)، ظروف (7611 تا 7613)، سیم تابیده (7614) و سایر اقلام آلومینیومی (7616). ضایعات (7602) در فهرست نیست و 7615، یعنی سرفصل اقلام خانگی و بهداشتی، هم نیست.

گازهای گلخانه‌ای که برای همهٔ ردیف‌های آلومینیوم آمده‌اند، دی‌اکسید کربن و پرفلوئوروکربن‌ها (PFC) هستند. PFCها از اثر آند در سلول الکترولیز ایجاد می‌شوند، به همین دلیل ذوب‌کننده‌ها آن‌ها را جداگانه پایش می‌کنند.

خبر خوب: فعلاً انتشار غیرمستقیم برای آلومینیوم حساب نمی‌شود

عنوان پیوست II همین مقررات «فهرست کالاهایی که فقط انتشار مستقیم آن‌ها در نظر گرفته می‌شود» است و آلومینیوم، کنار آهن و فولاد و هیدروژن، در آن آمده. پس برقی که کارخانهٔ ذوب یا پرس شما مصرف کرده، در دورهٔ قطعی جزو چیزی نیست که خریدار اروپایی‌تان بابتش پول می‌دهد.

این موضوع کسانی را که دورهٔ گذار را پشت سر گذاشته‌اند غافلگیر می‌کند، چون در آن دوره برگهٔ اطلاعات کمیسیون برای تولیدکنندگان آلومینیوم خارج از اتحادیه انتشار غیرمستقیم را در گزارش‌های فصلی می‌خواست. با این حال اندازه‌گیری دادهٔ برق را ادامه دهید. مقدمهٔ مقررات دلیل کنار گذاشتنش را توضیح می‌دهد: انتشار غیرمستقیم برای کالاهایی که تولیدکنندگان اروپایی‌شان بابت هزینهٔ برق غرامت می‌گیرند، در ابتدا در نظر گرفته نمی‌شود. کلمه‌ای که باید حواستان به آن باشد همین «در ابتدا» است.

بیشتر عدد را فلز ورودی شما با خودش می‌آورد

برای یک اکستروژن‌کار، انتشار خود پرس در مقایسه با چیزی که از قبل در بیلت هست ناچیز است. اصلاحیهٔ ساده‌سازی ۲۰۲۵، یعنی مقررات (EU) 2025/2083، این را مستقیم در بند ۱۶ مقدمه گفته است: برای برخی کالاهای آلومینیومی و فولادی، انتشار نهفته «عمدتاً با انتشار نهفتهٔ مواد ورودی (پیش‌ماده‌ها) تعیین می‌شود»، و مراحل تکمیلی که تأسیسات جداگانهٔ خارج از EU ETS انجام می‌دهند از مرزهای سیستم بیرون گذاشته می‌شوند.

پس سؤال سخت این است: «کدام لات بیلت در این سفارش رفته، چه کسی آن را ریخته‌گری کرده، و آیا عدد انتشار آن ریخته‌گر را دارم؟» اگر بیلت را از بیش از یک منبع می‌خرید، یک میانگین واحد برای کل کارخانه از راستی‌آزمایی سالم بیرون نمی‌آید.

تاریخ‌ها و آستانه‌هایی که خریدار شما با آن‌ها کار می‌کند

• ۵۰ تن در سال. از زمان ساده‌سازی، واردکنندهٔ اروپایی فقط وقتی باید اظهارکنندهٔ مجاز CBAM شود که بیش از ۵۰ تن کالای مشمول CBAM در سال وارد کند، با جمع فولاد، آلومینیوم، سیمان و کود با هم (کمیسیون، رژیم قطعی). ممکن است برخی مشتریان کوچک‌تر کاملاً از شمول CBAM خارج شوند.
• ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۷. مهلت اولین اظهارنامهٔ سالانهٔ CBAM که واردات سال ۲۰۲۶ را پوشش می‌دهد همین تاریخ است، و تحویل گواهی‌ها هم تا همین تاریخ انجام می‌شود (2025/2083، مواد اصلاح‌شدهٔ ۶ و ۲۲).
• ۱ فوریهٔ ۲۰۲۷. کشورهای عضو فروش گواهی‌ها را روی پلتفرم مرکزی مشترک شروع می‌کنند.
• قیمت. برای واردات ۲۰۲۶ قیمت گواهی به صورت فصلی تعیین می‌شود. کمیسیون قیمت‌ها را منتشر کرده: ۷۵.۳۶ یورو برای فصل اول، ۷۵.۲۸ یورو برای فصل دوم و ۸۲.۳۲ یورو برای فصل سوم ۲۰۲۶.
• نگه‌داری ۵۰٪ در هر فصل. از ۲۰۲۷، اظهارکننده باید گواهی‌هایی در اختیار داشته باشد که دست‌کم نیمی از انتشار نهفتهٔ واردشده تا آن زمان از سال را پوشش دهد.

مقادیر پیش‌فرض یا دادهٔ راستی‌آزمایی‌شدهٔ خودتان

خریدار شما دو راه دارد. مقادیر پیش‌فرض که کمیسیون منتشر می‌کند، برابر با میانگین شدت انتشار کشور صادرکننده به‌علاوهٔ یک افزایش (mark-up) تعیین می‌شوند (پیوست IV، بند 4.1). مقادیر واقعی از تأسیسات خود شما می‌آیند، و فقط مقادیر واقعی باید توسط یک راستی‌آزمای معتبر بررسی شوند (2025/2083، بند ۱۹ مقدمه). آن افزایش برای این است که کارخانهٔ پاک‌تر دلیلی برای فرستادن عدد واقعی داشته باشد. اگر انتشار شما زیر میانگین کشور است، مقادیر پیش‌فرض کالای شما را بدتر از واقعیت نشان می‌دهند و مشتری‌تان این فاصله را در مذاکرهٔ قیمت بعدی وسط می‌کشد.

کمیسیون همچنین به اپراتورهای خارج از اتحادیه اجازه می‌دهد تأسیساتشان را در پورتال اپراتور در CBAM Registry ثبت کنند، دادهٔ انتشار را از همان‌جا با واردکنندگان به اشتراک بگذارند و به جای پر کردن یک صفحه‌گسترده برای هر خریدار، یک بار گزارش دهند (همان برگهٔ اطلاعات).

در کارخانه چه چیزهایی را راه بیندازید

بیشتر کار ردیابی است، نه شیمی. هر سفارش را از همان مرحلهٔ پیش‌فاکتور با کد CN‌اش برچسب بزنید، چون پروفیل 7604 و قاب پنجرهٔ 7610 در اظهارنامهٔ خریدار شما دو ردیف جدا هستند. ثبت کنید کدام لات بیلت در هر بچ رفته و بیانیهٔ انتشار تأمین‌کننده را کنارش نگه دارید. ذوب‌کننده‌ها به پایش PFC برای هر خط پات (potline) نیاز دارند. بعد، قبل از رسیدن مهلت اولین اظهارنامهٔ خریدارتان با یک راستی‌آزمای معتبر صحبت کنید، نه بعد از آن.

سازنده‌هایی که همین حالا شمارهٔ ذوب (heat number) فولاد را ردیابی می‌کنند، مثل آن‌چه در راهنمای گذرنامهٔ دیجیتال محصول آمده، این مسئله را می‌شناسند. همان زنجیرهٔ نگه‌داری است، با یک فلز دیگر.

جایگاه SteelFlow MES

SteelFlow MES ثبت می‌کند کدام لات ماده در هر ایستگاه به کدام قطعه رفته، حتی اگر شبکه قطع شود به صورت آفلاین، و این ارتباط را در یک سابقهٔ ممیزی نگه می‌دارد. این نیمهٔ «کدام بیلت کجا رفت» را پوشش می‌دهد. انتشار نهفته را محاسبه نمی‌کند و چیزی هم در CBAM Registry ثبت نمی‌کند؛ این کارها با راستی‌آزما و خریدار شماست. دربارهٔ ردیابی لات تا قطعه، مطلب ما دربارهٔ ردیابی در تولید را ببینید.

پرسش‌های متداول

منابع: مقررات (EU) 2023/956 و 2025/2083؛ صفحه‌های CBAM کمیسیون اروپا، ۱۳ اکتبر ۲۰۲۶. این مطلب مشاورهٔ حقوقی نیست.